Raporty i analizy - raporty i analizy - raporty - wypowiedzi - okiem eksperta - artykuły prasowe - publikacje - konferencje i seminaria

Artykuły prasowe Infrastruktura inteligentnego miasta Inteligentne sieci elektroenergetyczne mogą przyczynić się do poprawy warunków życia w nowoczesnych aglomeracjach oraz ułatwić świadczenie usług publicznych mieszkańcom miast i regionów. Do ich zbudowania potrzebne jest jednak ścisłe współdziałanie samorządów lokalnych, przedsiębiorców i instytucji rządowych. "Konsumenci nie mogą sobie wyobrazić, po co im właściwie inteligentne liczniki. Aby zachęcić ich do udziału w projekcie zwiększania efektywności energetycznej, musimy dać im możliwości śledzenia uzyskiwanych oszczędności". Ger Baron z Amsterdam Innovatie Motor "Stworzyliśmy bazę danych pochodzących z monitoringu obiektów szkolnych i innych obiektów komunalnych i odkryliśmy, że w podobnych obiektach zużycie bywa diametralnie różne". Zbigniew Michniowski, zastępca prezydenta Bielska-Białej "Bardzo ważnym zadaniem dla naszego państwa na dziś jest koordynacja działań ministrów właściwych do spraw gospodarki, środowiska, infrastruktury i finansów, którzy mają rozdzielone kompetencje niezbędne dla rozwoju inteligentnych sieci elektroenergetycznych". Poseł Andrzej Czerwiński, przewodniczący sejmowej podkomisji stałej ds. energetyki. Technologicznie nic nie stoi na przeszkodzie, by rozpocząć wdrażanie w życie koncepcji smart grid i smart cities. Największym wyzwaniem jest pozyskanie odpowiednich partnerów, zorganizowanie i sfinansowanie ich współpracy oraz zaangażowanie obywateli w projekty efektywności energetycznej. Kiedy w 2008 roku w raporcie TOP 200 opublikowaliśmy analizę perspektyw rozwoju sektora energetycznego w kontekście informatyki, rozwiązania takie jak smart grid i smart metering, czyli inteligentne sieci i inteligentne systemy opomiarowania, majaczyły już na horyzoncie. Zarówno jednak przedstawiciele firm IT, jak i sektora energetycznego przyznawali, że w pierwszej kolejności muszą znaleźć się fundusze na modernizację przestarzałych bloków energetycznych oraz ogarnięcie informatyki w spółkach produkcyjnych i dystrybucyjnych, które w wyniku unbundlingu zostały rozdzielone. Dopiero później miała przyjść kolej na inteligentne, dwukierunkowe liczniki pozwalające odbiorcy energii śledzić na bieżąco swoje zużycie, a jej dostawcy planować na podstawie rzeczywistych danych zapotrzebowanie w najbliższych okresach. Liczniki, które miały być tylko jednym z elementów energetycznej układanki. Miały się na nią składać także nowoczesne rozwiązania energetyczne pozwalające na pobieranie energii z wielu rozproszonych źródeł - również od podmiotów, które tradycyjnie są wyłącznie jej odbiorcami, jak gospodarstwa hodowlane czy gospodarstwa domowe lub grupy domów wykorzystujące na własne potrzeby niewielkie elektrownie wiatrowe czy panele słoneczne, a nadwyżki energii sprzedające do wspólnej sieci. Miała ona obejmować również zdalne zarządzanie urządzeniami pobierającymi energię w ten sposób, by ograniczyć zapotrzebowanie na nią w szczycie i w konsekwencji w dłuższej perspektywie wpływać na zoptymalizowanie liczby i wielkości elektrowni. Co więcej, energetyczna układanka jest tylko częścią większej całości, w której redukcja emisji CO2 i innych zanieczyszczeń ma zostać osiągnięta nie tylko dzięki jednostkowym oszczędnościom świadomych i wyposażonych w urządzenia pomiarowe użytkowników i nie tylko dzięki bezpiecznej, odpornej na awarie sieci energetycznej o inteligentnie zaplanowanych przepływach, ale też dzięki przemyślanemu transportowi i usługom publicznym, elektrycznym samochodom i pasywnym budynkom. Amsterdam: poletko doświadczalne smart grid Amsterdam jest jednym z tych miast, których władze postanowiły zademonstrować, że miasto bezpieczne dla środowiska i wygodne dla mieszkańców nie jest utopią. W 2008 roku zapoczątkowały projekt smart city, który zyskał nie tylko medialny rozgłos i finansowe wsparcie wielu organizacji, ale też dzięki ambitnemu celowi redukcji emisji CO2 o 40% w stosunku do wartości z 1990 roku postawił wysoko poprzeczkę wszystkim miastom, które chciałyby uznawać się za "zielone". Projekt smart city składa się z szeregu mniejszych projektów, dzięki którym mieszkańcy mają lepiej planować zużycie energii elektrycznej, bardziej świadomie korzystać ze środków transportu i oszczędniej używać urządzeń poprawiających komfort życia, również w biurach czy urzędach. Jednym z podprojektów jest oczywiście instalacja inteligentnych liczników energii - miasto jest właśnie w trakcie instalacji pierwszych 500 urządzeń. I nawet w tak ekologicznie, wydawałoby się, uświadomionym kraju pomysłodawcy napotykają na nieprzewidziane przeszkody. "Konsumenci nie mogą sobie wyobrazić, po co im właściwie inteligentne liczniki. Wiemy już dziś, że aby zachęcić ich do udziału w projekcie zwiększania efektywności energetycznej, musimy dać im ich własny monitor i możliwości śledzenia uzyskiwanych oszczędności. To jednak nie wystarcza, bo dziś zaledwie 4 do 10 procent klientów zakładów energetycznych chce mieć w domu monitor zużycia energii. Nie chcą, by instalować im inteligentne liczniki nawet za darmo. Doświadczeni konsultanci, których wysłaliśmy na rozmowy z mieszkańcami Amsterdamu, nie byli w stanie wypracować żadnej wspólnej płaszczyzny komunikacji" - mówił Ger Baron z nadzorującej projekt organizacji Amsterdam Innovatie Motor na konferencji "Energia dla inteligentnych miast - smart grid lokalnie i w regionach" zorganizowanej przez Urząd Regulacji Energetyki (URE) 26 czerwca 2010 roku w Warszawie. Autorzy amsterdamskiego projektu rozpoczęli więc współpracę z agencją wzornictwa przemysłowego, której celem jest opracowanie projektów liczników, które odpowiadałyby potrzebom klientów. Chodzi nie tylko o czytelną informację zwrotną dotyczącą zużycia energii, ale również, na przykład, o stworzenie możliwości toczenia rozgrywek z sąsiadami o największe oszczędności. Na ten sam problem z interfejsem użytkownika napotkano podczas projektu Ulicy Klimatycznej, czyli amsterdamskiej Utrechtsestraat, która miała stać się przykładem efektywności energetycznej w usługach, rozumianej nie tylko w kategoriach energooszczędnych żarówek, ale też na przykład zoptymalizowanego transportu. Aby projekt oszczędności energetycznych stał się atrakcyjny dla użytkowników końcowych, opracowano m.in. liczniki w postaci niedźwiedzia polarnego stojącego na lodowej krze. W miarę wzrostu zużycia energii kra topiła się, a miś wpadał do wody. Zabawne - i może właśnie dzięki temu skuteczne. Koncept okazał się na tyle plastyczny, że zyskał sympatię użytkowników i zachęcił ich do oszczędzania. Oświetlenie ulicy powiązano z oświetleniem fasad budynków, by wyeliminować nadmiarowe, niepotrzebne światło, a całość może zostać nocą częściowo wygaszona. Energia potrzebna do oświetlenia przystanków tramwajowych i billboardów pochodzi z kolektorów słonecznych. Nawet pojemniki na śmieci mają wbudowane specjalne prasy zasilane energią z paneli słonecznych, dzięki czemu śmieci można odbierać 5 razy rzadziej niż dotychczas. Ciężarówki, którymi towary dowożone są do działających na ulicy sklepów, powracając do bazy, wywożą z miasta część śmieci. Smart grid w holenderskim wykonaniu to nie tylko inteligentne opomiarowanie i zoptymalizowany transport. Do nadbrzeży amsterdamskich kanałów przycumowanych jest mnóstwo barek. Ich mieszkańcy nie mogli się dotychczas podłączyć do sieci energetycznej ze względu na... brak adresu, więc generowali energię na własne potrzeby, uruchamiając silniki diesla. Rozwiązaniem problemu okazało się przypisanie im tymczasowych quasi-adresów. Silniki ucichły, a miasto odrobinę bardziej zbliżyło się do swego ekologicznego celu. Smart grid w Polsce Polskimi doświadczeniami dzielił się na konferencji URE zastępca prezydenta miasta Bielsko-Biała, które od kilkunastu lat unowocześnia swoją sieć energetyczną. W 1997 roku powołano biuro zarządzania energią. Dzięki późniejszemu nawiązaniu współpracy z Krajową Agencją Poszanowania Energii, Bielsko-Biała miała szanse wymiany doświadczeń w grupie innych polskich miast zainteresowanych efektywnością energetyczną. "Jednym z elementów projektu efektywności energetycznej był dokładny monitoring szkół podstawowych. Chodziło nam o to, by pokazać, że nie tylko władze mają coś do powiedzenia w sprawie działań sprzyjających klimatowi, ale zwykli ludzie są w stanie zrobić coś, co doprowadzi do zmniejszenia zużycia energii. Stworzyliśmy bazę danych pochodzących z monitoringu obiektów szkolnych i innych obiektów komunalnych i odkryliśmy, że w podobnych obiektach zużycie bywa diametralnie różne. Badaliśmy, w jaki sposób prace termomodernizacyjne wpłynęły na obniżenie kosztów zużycia energii cieplnej i dokładnie liczyliśmy wszelkie oszczędności. Dziś wiemy, że dzięki podjętym działaniom każdego dnia oszczędzamy 7 tysięcy złotych. Teraz montujemy kolektory słoneczne w domu opieki społecznej i unowocześniamy system ciepłowniczy" - mówił Zbigniew Michniowski, zastępca prezydenta Bielska-Białej. Jednym z elementów przygotowań Bielska-Białej do modernizacji sieci energetycznej jest koncepcja zarządzania obiektami sieci przez sieć radiową i szerokopasmową. Dziś miasto dokładnie monitoruje zużycie energii w 140 obiektach komunalnych i analizuje ich energochłonność. W przyszłości informacje gromadzone będą za pośrednictwem zdalnych liczników podłączonych do sieci szerokopasmowej, a baza danych połączona zostanie z mapą numeryczną miasta. Tylko we współpracy "Tylko inicjatywy sensowne ekonomicznie z punktu widzenia wszystkich graczy mogą osiągnąć sukces. Projekty smart city wymagają zakrojonej na szeroką skalę współpracy wszystkich partnerów" - mówi Ger Baron z Amsterdam Innovatie Motor. Na bazie współpracy Ministerstwa Gospodarki, Urzędu Regulacji Energetyki, Polskich Sieci Elektroenergetycznych Operator SA i Sejmu RP powstała Platforma Informacyjna Inteligentnego Opomiarowania, której strona internetowa znajduje się pod adresem www.piio.pl. "Platforma jest rodzajem grupy dyskusyjnej, w której każdy może zabrać głos, a jej celem jest promocja zmian, które chcielibyśmy osiągnąć. Nowe prawo energetyczne powinno być gotowe w tym roku, gdyż klimat jest sprzyjający, i możemy rozważyć wprowadzenie wniosków płynących z tej konferencji do zapisów ustawowych, dzięki którym uda się opanować nadmierny wzrost cen i osiągnąć korzyści dla odbiorców końcowych" - deklarował podczas konferencji "Energia dla inteligentnych miast - smart grid lokalnie i w regionach" poseł Andrzej Czerwiński, przewodniczący sejmowej podkomisji stałej ds. energetyki na konferencji URE. Systemy inteligentnego opomiarowania wykorzystuje się na szeroką skalę we Włoszech, a także w ramach projektów pilotażowych w Szwecji, Finlandii, Holandii, USA i w Kanadzie. W grudniu 2008 roku Urząd Regulacji Energetyki przedstawił studium wykonalności systemu inteligentnego opomiarowania w Polsce, które obejmowało analizę kosztów, technologii, uwarunkowań prawnych i społeczno ekonomicznych takiego projektu. Przyjmuje się, że prace wdrożeniowe będą toczyć się przez następne 10 lat. Bodźcem do rozpoczęcia wdrożenia są dyrektywy unijne, w szczególności dyrektywa o efektywności końcowego wykorzystania energii i o usługach energetycznych (nr 2006/32/WE). "Bardzo często i po stronie konsumenta, i po stronie firmy energetycznej mamy do czynienia z fascynacją technologią, a tymczasem bardzo jasno musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, co konsument będzie miał z inteligentnego opomiarowania" - mówił wypowiadający się podczas konferencji przedstawiciel PSE Operator. "Nie chodzi wyłącznie o to, jakie liczniki zamontujemy, na jakim terenie, jaką siecią - komórkową, światłowodową czy bezprzewodową - połączymy je z jednostkami centralnymi i jak zapewnimy bezpieczeństwo informacji. Chodzi o powrót do koncepcji "smart", nie tylko "smart metering". Koncepcja "smart city" zakłada, że dajemy szansę odbiorcom na generowanie własnej energii i obrót nią". Z analiz wynika, że najbardziej efektywną jednostką może być połączenie sześciu domów, które mogą wspólnie korzystać z odnawialnych i nieodnawialnych źródeł energii. Być może w konsekwencji dojdzie wręcz do całkowitej rewolucji i osiągnięcia pewnej samowystarczalności indywidualnych odbiorców, a wówczas tradycyjna sieć przesyłowa stałaby się jedynie rodzajem zabezpieczenia. Być może tego rodzaju projekty i zagadnienia związane generalnie z inteligentnymi sieciami elektroenergetycznymi mogłyby być pomysłem na polską prezydenturę w Unii Europejskiej? Komentarz Polska jest na razie na etapie rozważań teoretycznych i przygotowania do podjęcia wiążących decyzji zgodnie z dyrektywami UE. Bez przeprowadzenia badań socjologicznych i praktycznych doświadczeń z wdrożeń pilotażowych trudno jest szacować, z jakim przyjęciem spotka się koncepcja smart grid i smart city. Każdy tego rodzaju projekt powinien rozpocząć się od ustalenia profili odbiorców energii. Dysponujemy danymi z rynku amerykańskiego, gdzie dzieli się konsumentów między innymi ze względu na skłonność do oszczędzania energii elektrycznej, ale one absolutnie nie muszą pokrywać się z charakterystyką polskich odbiorców końcowych. Istotne jest to, jak konsumenci korzystają z energii, jak i kiedy wykorzystują piece, pralki, zmywarki i urządzenia służące rozrywce i do jakiego stopnia są skłonni pozwolić dostawcy energii elektrycznej na to, by decydował za nich o momencie włączenia czy wyłączenia niektórych z tych urządzeń, kierując się kryteriami efektywności energetycznej. Nikt nie zgodzi się na to, by zdalnie wyłączyć mu telewizor podczas meczu, nawet w imię korzyści dla środowiska. Ważne jest to, by nie sprowadzać tematyki smart grid wyłącznie do kwestii inteligentnego opomiarowania. W definicji smart grid musi pomieścić się zarówno współpraca konsumentów i dostawców energii elektrycznej, jak i zapewnienie jakości oraz bezpieczeństwa dostaw. Dlatego tak istotne znaczenie mają wszystkie działania podnoszące bezpieczeństwo sieci. Oznacza to konieczność inwestycji w modernizację sieci energetycznych, a także w ich dostosowanie do odbioru energii z generacji rozproszonej, w tym pracujących niestabilnie źródeł odnawialnych. Dziś sieci elektroenergetyczne nie są często przystosowane do tego, by podłączyć do nich szereg źródeł odnawialnych, co stanowi istotną przeszkodę w rozwoju np. farm wiatrowych. Nie do końca zdajemy sobie z tego sprawę, ale rozwój zasobników energii - ogromnych akumulatorów pozwalających magazynować energię na czas szczytu zapotrzebowania na energię - może całkowicie zrewolucjonizować energetykę. Budowa zasobników może być bardziej opłacalna niż budowa kolejnych elektrowni, które często pokrywają zapotrzebowanie jedynie w okresie zimy czy w ciągu kilku godzin dziennie. Smart grid w Polsce dopiero raczkuje. Doświadczenia Europy zachodniej pokazują, że stworzenie inteligentnych sieci wymaga współpracy wielu podmiotów: administracji rządowej, która pokryje pewne koszty, prężnej gminy, która również weźmie na siebie część wydatków, operatora systemu dystrybucyjnego, który podejmie się praktycznej realizacji projektu i wreszcie dostawcy rozwiązania, który również będzie partycypował w kosztach wdrożenia koncepcji smart grid. Marek Maniecki, wiceprezes firmy Globema Lepsza jakość życia i usług "Tradycyjna infrastruktura miejska - sieć transportu miejskiego, wodociągi, sieć ciepłownicza, elektryczna i gazownicza - połączona z nowoczesnymi systemami komunikacji elektronicznej może ułatwiać korzystanie z usług użyteczności publicznej, uczynić te usługi bardziej efektywnymi, a w konsekwencji poprawić jakość życia i zwiększyć dobrobyt wspólnot samorządowych. Taka integracja w ramach koncepcji smart city doskonale określa ideę zrównoważonego rozwoju miasta. W zakresie realizacji tej idei przyjmuje się, że energia dla współczesnych aglomeracji ma być czysta, a samo miasto i jego mieszkańcy mają wykorzystywać energię w sposób efektywny. To inteligentne sieci elektroenergetyczne mają zapewnić większą efektywność energetyczną i lepszą jakość dostarczanej energii. Smart metering zmieni nasze miasta, tak jak zmienił nasze życie telefon komórkowy czy komputer osobisty. Transport miejski, oświetlenie ulic, zdecydowana poprawa efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa energetycznego, a przede wszystkim świadomi obywatele - odbiorcy energii, którzy wiedzą za co płacą - to wszystko mieści się w obserwowanych już dziś efektach programów smart realizowanych m.in. w Holandii, Stanach Zjednoczonych i Chinach. Tej rewolucji nie można planować tylko odgórnie. To polska lokalna powinna zdecydować, kiedy i w jaki sposób rozpocząć budowanie smart domów, połączonych w smart miasta, a potem w inteligentne regiony". dr Mariusz Maciej Swora, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki Autor: Dorota Konowrocka link do artykułu: http://www.idg.pl/artykuly/